Tại sao bạn nỗ lực rất nhiều nhưng lòng vẫn bất an?
Và điều bạn đã bỏ quên trong chính cơ thể mình.
Bạn đã đọc bao nhiêu cuốn sách rồi?
Bao nhiêu video về phát triển bản thân, bao nhiêu podcast về mindset, bao nhiêu khóa học hứa hẹn sẽ thay đổi cuộc đời bạn?
Và sau tất cả... bạn vẫn ở đây. Vẫn những đêm khó ngủ. Vẫn thức dậy với cảm giác mệt mỏi dù chưa làm gì. Vẫn cảm giác có điều gì đó không ổn, nhưng không biết chính xác đó là gì.
Bạn tự hỏi: “Tại sao mình đã làm nhiều như vậy rồi mà vẫn không cảm thấy bình an? Tại sao những cảm xúc tiêu cực cứ quay lại, dù mình tưởng đã vượt qua?”
Nếu bạn đang ở giai đoạn 27-35, có lẽ bạn hiểu rõ cảm giác này. Đây là giai đoạn bản lề — khi những câu hỏi lớn bắt đầu xuất hiện: Mình đang đi đúng đường không? Công việc này có thực sự là điều mình muốn? Mình là ai ngoài những vai trò mình đang gánh?
Bạn không cô đơn trong cảm giác này. Và quan trọng hơn, đây không phải lỗi của bạn.
Nghịch lý của việc “cố gắng để bình an”
Con người chúng ta có một điểm mạnh vượt trội so với mọi loài vật: khả năng suy nghĩ, phân tích và giải quyết vấn đề. Chính năng lực này đã giúp chúng ta xây dựng nền văn minh, tạo ra công nghệ, và đạt được những thành tựu phi thường.
Nhưng đây cũng chính là gót chân Achilles của chúng ta.
Bởi vì chúng ta quá giỏi suy nghĩ, nên khi gặp vấn đề — kể cả vấn đề về cảm xúc — phản xạ đầu tiên của chúng ta là... suy nghĩ. Phân tích. Tìm giải pháp. Đọc thêm sách. Học thêm framework.
Vấn đề là: cảm xúc không vận hành theo logic.
Trong mỗi chúng ta luôn tồn tại hai thế giới song song: suy nghĩ và cảm xúc, ý thức và vô thức, lý trí và bản năng. Chúng ta rất thành thạo trong việc rèn luyện thể xác, nâng cao kiến thức, phát triển tư duy. Nhưng khi đụng đến cảm xúc, những khao khát sâu thẳm, hay những phản ứng vô thức — chúng ta thường bế tắc hoặc thậm chí không nhận ra chúng tồn tại.
Điều trớ trêu là 80-90% những gì đang cản trở bạn lại nằm ở vùng này — vùng mà suy nghĩ logic không chạm tới được.
Tại sao self-help truyền thống thường thất bại
Hãy tưởng tượng bạn đang lái xe. Một chân đạp ga, muốn tiến về phía trước. Nhưng tay lại đang bóp phanh.
Xe vẫn di chuyển được. Nhưng luôn có cảm giác nặng nề, như có thứ gì đó đang kéo lại. Bạn phải gồng sức nhiều hơn để đi được cùng một quãng đường.
Đây chính là trạng thái của hầu hết chúng ta.
Lý trí muốn bình an. Muốn tự tin. Muốn buông bỏ. Nhưng sâu bên trong cơ thể, một hệ thống khác đang chạy ngược lại — và hệ thống này không nghe theo lệnh của lý trí.
Hệ thống đó là gì?
Trong não bộ của chúng ta có một cấu trúc gọi là hạch hạnh nhân (amygdala). Đây là “radar” của cơ thể, liên tục quét môi trường để tìm kiếm mối nguy hiểm. Khi phát hiện điều gì đe dọa những thứ quan trọng với bạn — dù là mạng sống, vị thế xã hội, công việc, hay mối quan hệ — nó sẽ kích hoạt chế độ “chiến hoặc chạy” (fight or flight).
Vấn đề là: hệ thống này được thiết kế từ thời đồ đá, khi tổ tiên chúng ta phải đối mặt với hổ báo trong rừng. Và đến nay, nó vẫn không phân biệt được sự khác nhau giữa một con hổ thực sự... với việc bạn cảm thấy thua kém đồng nghiệp, hay lo lắng về tương lai.
Với amygdala, tất cả đều là “mối đe dọa”. Và phản ứng đều giống nhau: căng thẳng, lo âu, gồng mình.
Đây là lý do tại sao:
Bạn đọc sách về buông bỏ, nhưng cơ thể vẫn căng cứng.
Bạn hiểu rằng lo lắng là vô ích, nhưng vẫn không ngừng lo.
Bạn biết mình nên tự tin hơn, nhưng cảm giác tự ti cứ quay lại.
Bạn cảm thấy ổn sau một khóa học, nhưng vài tuần sau mọi thứ trở lại như cũ.
Kiến thức đi vào đầu. Nhưng cơ thể vẫn đang ở chế độ phòng thủ.
Điều không ai nói với bạn về sự thay đổi thực sự
Chúng ta được dạy rằng thay đổi đến từ việc học hỏi, nỗ lực, và kỷ luật. Hiểu vấn đề → Tìm giải pháp → Áp dụng → Thành công.
Công thức này hoạt động tốt với nhiều thứ. Nhưng với những vấn đề liên quan đến cảm xúc, nội tâm, và các pattern vô thức — nó thường không đủ.
Tại sao?
Vì để thay đổi thực sự xảy ra, trước tiên bạn cần cảm thấy an toàn.
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng đây là điều hầu hết các phương pháp self-help bỏ qua. Họ đưa cho bạn công cụ, framework, chiến lược — nhưng không giúp bạn tạo ra trạng thái mà cơ thể và tâm trí sẵn sàng tiếp nhận sự thay đổi.
Khi bạn đang ở chế độ “chiến hoặc chạy”, não bộ ưu tiên sự sống còn. Nó không có “băng thông” để xử lý những thứ như: nhìn sâu vào bản thân, đối diện với nỗi sợ, hay thử nghiệm cách sống mới.
Đó là lý do tại sao bạn có thể hiểu mọi thứ trên lý thuyết, nhưng khi áp dụng thì... không được. Không phải vì bạn thiếu ý chí. Mà vì cơ thể bạn đang nói “không an toàn”.
Câu chuyện của mình
Năm 18 tuổi, mình bị chia tay.
Nghe thì bình thường. Ai chẳng từng thất tình. Nhưng với mình lúc đó, nó không chỉ là mất đi một mối quan hệ — nó là sự sụp đổ của cả cách mình nhìn nhận bản thân.
Cô ấy lớn hơn mình. Xinh đẹp. Gia đình có điều kiện. Và khi mối quan hệ kết thúc, cái cảm giác ập đến không phải là nỗi buồn thông thường — mà là sự thua kém. Thua về tài chính. Thua về tuổi đời. Thua về sự chín chắn. Thua ở mọi thứ mình có thể nghĩ ra.
Cảm giác đó ám ảnh mình. Mình rơi vào trầm cảm.
Và rồi, như một phản xạ sinh tồn, mình bắt đầu cuộc đua. Cuộc đua điên cuồng để “chứng tỏ” rằng mình không thua kém.
Mình đọc sách phát triển bản thân — hàng chục, hàng trăm cuốn. Xem video truyền cảm hứng đến mức thuộc lòng những câu quote. Tham gia các khóa học về tự tin, về thành công, về mindset. Làm đủ loại bài test tính cách. Thử nghiệm mọi phương pháp mình tìm được.
Và mình có tiến bộ. Bề ngoài, mình trở nên tự tin hơn. Nói chuyện hay hơn. Có nhiều thành tựu hơn.
Nhưng bên trong... vẫn có gì đó không ổn.
Hơn chục năm trời, mình cứ loay hoay với cảm giác này. Cho đến khi mình nhận ra một sự thật phũ phàng: Tất cả những gì mình đang làm chỉ là nhồi nhét thêm cho vỏ bọc bên ngoài, mà không thật sự chạm đến vấn đề cốt lõi từ bên trong.
Mình đang cố xây một tòa nhà cao hơn, đẹp hơn — nhưng nền móng thì vẫn đang rạn nứt.
Nhận ra điều đó là bước ngoặt. Nó buộc mình phải tìm một cách tiếp cận hoàn toàn khác — không phải thêm nhiều kiến thức hơn, mà là đi sâu vào những gì đang thực sự xảy ra bên trong cơ thể và tâm trí mình.
Một cách tiếp cận khác: Bắt đầu từ cơ thể
Sau nhiều năm tìm hiểu, nghiên cứu và tự trải nghiệm trên chính mình, mình nhận ra một điều: vấn đề không nằm ở việc chúng ta thiếu kiến thức hay công cụ. Vấn đề là chúng ta đang cố giải quyết vấn đề của cơ thể bằng công cụ của lý trí.
Đó là lý do mình bắt đầu khám phá những phương pháp tiếp cận khác — không phải để thay thế coaching hay phát triển bản thân, mà để tạo nền tảng cho chúng thực sự hiệu quả.
Những phương pháp như:
Thiền (Meditation) — không phải để “không suy nghĩ”, mà để quan sát những gì đang xảy ra bên trong mà không phản ứng.
Các kỹ thuật thở (Breathwork) — cách nhanh nhất để giao tiếp trực tiếp với hệ thần kinh và chuyển từ chế độ căng thẳng sang thư giãn.
Thôi miên trị liệu (Hypnotherapy) — tiếp cận vùng vô thức, nơi lưu giữ những niềm tin và pattern đã được “cài đặt” từ nhỏ.
Các liệu pháp năng lượng và âm thanh — như chuông xoay (singing bowl), giúp đưa sóng não vào trạng thái thư giãn sâu.
Mình biết một số thứ trong danh sách này nghe có vẻ “tâm linh” hay xa lạ. Nhưng thực tế, đây đều là những phương pháp có cơ sở khoa học, được sử dụng trong trị liệu tâm lý hiện đại. Chúng không phải ma thuật — chúng đơn giản là những cách để “nói chuyện” với phần não bộ và cơ thể mà lý trí không chạm tới được.
Mục đích không phải là để thay thế tư duy hay hành động. Mà là để tạo ra trạng thái mà tư duy và hành động có thể thực sự hiệu quả.
Core Awakening: Đánh thức từ cốt lõi
Từ những trải nghiệm và nghiên cứu của mình, mình đã phát triển một phương pháp gọi là Core Awakening — Đánh thức cốt lõi.
Đây là cách tiếp cận holistic (toàn diện), kết hợp giữa coaching và healing. Không phải chỉ chữa lành. Không phải chỉ đặt mục tiêu và hành động. Mà là cả hai, đan xen và hỗ trợ lẫn nhau.
Triết lý cốt lõi:
Bạn không cần phải “chữa lành xong” mới được sống và theo đuổi những gì mình muốn. Nhưng bạn cũng không thể bỏ qua những vết thương và mô thức hành vi cũ rồi mong đợi kết quả bền vững.
Hai điều này cần xảy ra song song: vừa nhìn sâu, vừa gieo hạt giống mới.
Core Awakening hoạt động như thế nào:
Tạo nền tảng an toàn — Sử dụng các kỹ thuật somatic (làm việc với cơ thể) để đưa hệ thần kinh ra khỏi chế độ phòng thủ. Khi bạn cảm thấy an toàn, bạn mới có thể nhìn sâu mà không bị overwhelm.
Khám phá và nhìn nhận — Cùng nhau “phẫu thuật” nhẹ nhàng để thấy rõ những gì đang thực sự diễn ra: những niềm tin ẩn giấu, những nỗi sợ chưa được gọi tên, những nhu cầu chưa được đáp ứng.
Chuyển hóa và tái cấu trúc — Không phải bằng cách ép buộc hay “tư duy tích cực”, mà bằng cách gieo những hạt giống mới vào vùng vô thức — nơi mà sự thay đổi thực sự bắt rễ.
Hành động có căn cứ — Từ nền tảng cảm xúc và niềm tin đã được làm mới, xây dựng những bước đi cụ thể hướng tới cuộc sống bạn thực sự muốn.
Điều mình không làm:
Không hô hào, không truyền cảm hứng một cách trống rỗng.
Không ép bạn “nghĩ tích cực” khi bên trong đang có quá nhiều cảm xúc cần xử lý.
Không đưa ra lời khuyên chung chung mà bạn có thể đọc ở bất kỳ đâu.
Không hứa hẹn thay đổi sau một đêm.
Điều mình hướng tới:
Sự thay đổi thực sự, bền vững, đến từ bên trong. Không phải sự thay đổi để chứng minh với ai. Mà là sự thay đổi để bạn được sống đúng với con người mình, với sự bình an và rõ ràng.
Đây có phải là lúc phù hợp với bạn?
Phương pháp này không dành cho tất cả mọi người. Và không phải lúc nào cũng là thời điểm phù hợp.
Core Awakening có thể phù hợp với bạn nếu:
Bạn đã thử nhiều cách nhưng vẫn cảm thấy có điều gì đó “mắc kẹt” bên trong
Bạn đang ở giai đoạn chuyển giao — về công việc, mối quan hệ, hay định hướng cuộc sống.
Bạn mệt mỏi với việc “gồng” và muốn tìm cách sống nhẹ nhàng hơn nhưng vẫn hiệu quả.
Bạn sẵn sàng nhìn sâu, kể cả khi điều đó không thoải mái.
Bạn muốn thay đổi bền vững, không phải giải pháp tạm thời.
Core Awakening có thể chưa phù hợp nếu:
Bạn đang tìm kiếm một “công thức” nhanh chóng.
Bạn chưa sẵn sàng đối diện với những gì đang ở bên trong.
Bạn muốn ai đó nói cho bạn biết phải làm gì, thay vì cùng khám phá.
Lời mời
Mình đang mở một vài suất đồng hành 1-1 chuyên sâu cho tháng tới.
Nếu bạn thấy mình trong bài viết này, và cảm thấy đây có thể là thời điểm để thử một cách tiếp cận khác, mình mời bạn đăng ký một buổi trò chuyện ngắn.
Buổi trò chuyện này hoàn toàn miễn phí. Mục đích là để chúng ta cùng xem liệu phương pháp này có phù hợp với tình huống cụ thể của bạn hay không. Nếu không phù hợp, mình sẽ nói thẳng — và có thể gợi ý hướng đi khác phù hợp hơn.
Đăng Ký Buổi Trò Chuyện Tại Đây.
Dù bạn có đăng ký hay không, mình hy vọng bài viết này đã cho bạn một góc nhìn mới. Rằng việc bạn vẫn chưa tìm được sự bình an không phải vì bạn chưa đủ cố gắng. Có thể bạn chỉ cần một cách tiếp cận khác — một cách bắt đầu từ bên trong, từ cơ thể, từ cốt lõi.
Thân mến,
Nguyên
P.S. Nếu bạn biết ai đang ở giai đoạn tương tự và có thể cần đọc bài viết này, hãy chia sẻ với họ. Đôi khi điều chúng ta cần chỉ là biết rằng mình không đơn độc trong hành trình này.