Mình là một đứa đạo đức giả.
Mình là một đứa đạo đức giả. A hypocrite.
Mình phải thừa nhận như vậy.
Mình nói mình không quan tâm đến lượt like, share hay số người theo dõi, và luôn miệng nói muốn tối giản mọi thứ, nhưng sâu thẳm mình vẫn quan tâm và vẫn còn màu mè.
Nhưng mình nhận ra, đó chỉ là một phần nhân cách đang tồn tại bên trong toàn thể con người mình. Hay như Brené Brown từng nói, đó là “Món quà của sự không hoàn hảo” (The gift of imperfection).
Điều đáng buồn, đáng tức giận và đáng thất vọng nhất mà chúng ta thường làm với những phần nhân cách “không hoàn hảo” đó là phủ nhận nó, từ chối nó, ghét bỏ nó và tìm cách tránh xa nó.
Nó giống như việc trong gia đình bạn có một đứa em trai, một người chị gái, hay có khi đó chính là bạn, đóng vai trò là một “con cừu đen” (black sheep) trong nhà, và bạn rất ghét nó.
Nó cũng giống như trong một đội ngũ làm việc, trong công ty có một kẻ rất khó chịu, và bạn không hề muốn làm việc hay chơi chung với kẻ đó.
Bạn tìm cách trốn tránh.
Bạn thắc mắc: ”Vớ vẩn. Tôi là tôi. Tôi chỉ có một nhân cách. Tôi làm những gì tôi thích. Tôi không làm gì sai. Và tôi cũng không phải là một người đạo đức giả.”
Nhưng bạn đã bao giờ bị giằng xé giữa lý trí và con tim chưa? Đã bao giờ mâu thuẫn và phân vân giữa những lựa chọn?
Hay bạn bây giờ đã “rất lý trí” đến mức không thể cảm nhận được nhịp đập của con tim nữa? Bạn quá quy củ đến mức đánh mất đi sự linh hoạt?
Bạn quá tình cảm và đâm ra ghét những người khô khan? Hay bạn luôn “sao cũng được” vì cho rằng “đó là tính cách của tôi”?
Điều buồn cười nhất là ngay trong chính chúng ta luôn tồn tại rất nhiều nhân cách, rất nhiều bản thể và những phần con người mà chúng ta đã bỏ quên hoặc cố tình giấu nhẹm đi từ lâu.
Thay vào đó, để dễ dàng xoay chuyển và đảm nhiệm các vai trò của xã hội hay gia đình, chúng ta thay những “mặt nạ”, khoác lên những vai diễn và trang phục một cách thuần thục.
Trong tâm lý học, Erving Goffman gọi đó là nghệ thuật “Quản lý ấn tượng” (Impression management) với môi trường xung quanh.
Đến một lúc, bạn dần coi những mặt nạ và vai diễn này chính là “Tôi”. Và bạn học cách duy trì nó, hay hoành tráng hơn là xây dựng “Thương hiệu cá nhân” (Personal branding) từ chính chiếc mặt nạ đó.
Cho đến một ngày, những chiếc mặt nạ trở nên quá ngộp thở. Những vai diễn bạn gồng gánh trở nên quá nặng nề. Những bộ trang phục lộng lẫy không thể làm bạn vui thêm chút nào nữa.
Đó là lúc những phần con người bị bỏ quên, không được chăm sóc quá lâu trở nên đói khát, trống rỗng và bắt đầu lên tiếng. Bạn rơi vào một cuộc “khủng hoảng hiện sinh”, rớt xuống một cái hố sâu hoắm của những câu hỏi: “Tôi thực sự là ai?” và “Ý nghĩa cuộc đời tôi là gì?”
Đó là lúc bạn đang trải qua sự kiệt quệ của cái tôi giả, điều mà nhà tâm lý học Roy Baumeister gọi là “Ego depletion”.
Và bạn hoàn toàn không biết phải làm gì với nó cả.
Nhưng không sao. Đó chính là lý do mình ngồi đây viết những dòng này cho bạn. Có thể bạn hiểu. Có thể bạn không.
Nhưng kim chỉ nam cho tất cả mọi sự thay đổi, hay đôi khi chỉ đơn giản là một sự “thức tỉnh” sau một giấc ngủ dài, đều bắt đầu bằng sự nhận thức. Đó là việc dám gọi tên. Đó là việc dám đặt một câu hỏi.
Bạn có đang thực sự hạnh phúc với bản thân mình hiện tại? Lần cuối cùng bạn được làm một điều gì đó mà không cần quan tâm người khác nghĩ gì là khi nào?
Nguyên,